2005 Feminist Gece Yürüyüşü

2005 yılı özeti

Toplantıya çağıran
Bir grup feminist kadın
Pankart sözü
Erkek düzenine itaat etmiyoruz/feministler
Güzergâh
Taksim - Galatasaray
Buluşma noktası
Taksim tramvay durağı, 19.30

2005: Erkek düzenine itaat etmiyoruz - Feministler

İmza: Feministler (metnin altında imza olmadan)

2005 yürüyüşünün çağrısını bir grup feminist yaptı. Bu grup içinde yer alan feministlerin bir kısmı 2003-2004 yürüyüşlerinin de organizasyonunda aktif yer almıştı. 2004 sonu - 2005 başından itibaren düzenli toplanmaya başlayan bu grup, hem İstanbul’daki feminist grupların hem de tek tek feministlerin birlikte hareket edebileceği kanallar yaratmanın gerekli olduğunu düşünüyor ve sokak eylemliliğini önemsiyordu. Bu gruptaki kadınlar patriyarkaya karşı bütünlüklü bir feminist politikayı benimsiyorlardı. 8 Mart’lardaki gündüz mitinglerinde feministlerin talepleri, sözleri az yer alıyordu. Öte yandan kadın hareketinin neredeyse bütün bileşenleri erkek egemenliği tabiri başta olmak üzere, çok sayıda feminist yaklaşımı/fikri sahipleniyordu. Feminist olan ve olmayan kadınları ayıran ideolojik/politik arka plan da bir hayli bulanıklaşmıştı. Bunlara ek olarak, gerek kadın hareketinin tercih ettiği eylem formları gerek erkeklerin 8 Mart mitinglerine gelme konusundaki hevesleri gibi nedenlerle, 8 Mart mitinglerine gelmeyen ama aslında 8 Mart’ta sokaklarda olmak isteyen bir sürü feminist kadın vardı.

2003 ve 2004 yürüyüşlerinin verdiği ilhamla bu yürüyüşlerin gelenekselleştirilmesi için adım atan bağımsız feministlerden oluşan bir grup, Feminist Gece Yürüyüşü adını da koyarak, yürüyüşü örgütlemek üzere kadın gruplarına açık bir toplantı çağrısı yaptı. Çağrı o dönemde en çok kadın üye sayısına sahip ve tek tek bağımsız kadınların yanı sıra farklı gruplardan kadınların da üye olduğu kadinkurultayi@yahoogroups.com mail grubuna atıldı. Ayrıca feminist kadın grupları özel olarak çağrıldı. 2003’te kurulan Gökkuşağı Kadın Derneği, kendini feminist bir kurum olarak tanımlamasa da, Kürt kadınların feminist gece yürüyüşüne katılımını önemseyen çağrıcı grup, bu dernekten kadınlara da özel olarak haber verdi. Sonuç olarak, yapılan toplantıya Amargi’den, Lambda’dan, Gökkuşağı Kadın Derneği’nden ve bireysel feminist kimliğiyle kadınlar katıldı.

Toplantıda, yürüyüş metninde ülke gündemindeki konuların öne çıkarılabileceği ama ana pankart sözünde feminizmin geçmesi ve pankart sözünün patriyarkaya vurgu yapması üzerinde anlaşıldı. Ancak patriyarka sözcüğünün yeterince anlaşılır olmadığı düşünülerek, onun yerine “erkek düzen” sözü tercih edildi. Patriyarka dışında kapitalizm, heteroseksizm, milliyetçilik ve militarizme karşı sistem dışı mücadele vurgusu da hem basın metninde hem de sloganlarda yerini buldu. Metinde kapitalizmin sektör haline getirdiği, o dönemki ifadeyle “fuhuş” karşıtlığı da vurgulanmıştı. 2003 ve 2004’te olduğu gibi eylem feminist bireysel katılımla (örgüt kimliği olmaksızın) ve birlikte hazırlanan dövizlerin taşınması esaslarıyla örgütlendi. 2005’te lezbiyen kadınlar ilk kez gündüz mitingine kendi pankartları ve sloganlarıyla katıldılar. Gece yürüyüşünde de bu görünürlük konusunda anlaşıldı. “Lezbiyen kadınlar vardır” dövizi taşındı ve eylem sırasında “lezbiyen kadınlar vardır” sloganı atıldı.

Yürüyüşe katılanların sayısı yüze yakındı. Basın açıklaması Türkçe ve Kürtçe okundu. Artık yürüyüşün adı vardı: “8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü” ve yürüyüşün gelenekselleştiği ilan edildi.

Öte yandan, 2005 yılında, İstanbul’da bölünmüş bir 8 Mart Mitingi tablosu vardı. Aynı hafta sonu içinde üç miting düzenlendi. Feministler, Mor Çatı, Amargi ve Gökkuşağı Kadın Derneği'nin çağrısıyla bir araya gelen platform tarafından örgütlenen ve 5 Mart Cumartesi Kadıköy’de düzenlenen mitinge katıldı.

podcast

Tüm yılların özetleri

2005

Çağrı

2005 Yılı Toplantı ve Eylem Çağrısı Birkaç yıldır İstanbullu feministler Taksim'de bir gece yürüyüşü düzenliyor. Bu sene de "ERKEK DÜZENİNE İTAAT ETMİYORUZ" ana pankartıyla saat 19.30'da Taksim tramvay durağında buluşulup Galatasaray'a kadar yürüyeceğiz. Ayrıca Tünel'den gelen kadınlar saat 19.15 gibi tramvaya binerek tramvayda şarkıların söyleyip bayraklarını sallayacaklar. Basın açıklaması taslak metni oluştu. Yürüyüş boyunca ellerimizde dövizler, feminalı-feminasız mor bayraklar, mor fenerler taşıyacağız. İstanbul'da birlikte kadın politikası yapan ve kendine feminist diyen-demeyen kadınların katıldığı gece yürüyüşünün basın açıklaması metnini ve sloganlarını sizlere yollayacağız. Birlikte olmak dileğiyle. Sevgiler… Maili atan: Filiz Karakuş Kaynak: kadinkurultayi@yahoogroups.com

2005 Yılı Toplantı Çağrısı 8 Mart gecesi yapılacak "erkek düzenine itaat etmiyoruz" yürüyüşünün son organizasyon toplantısı pazartesi saat 17.00'de Mor Çatı'da yapılacak. Toplantı organizasyona katılmak isteyen tüm kadınlara açık. Sevgiler.. Yürüyüş toplanma yeri: Taksim tramvay durağı Saat: 19.30   Grup adına mail atan: Filiz Karakuş Kaynak: kadinkurultayi@yahoogroups.com Tarih: 5 Mart 2005

2005

Basın Açıklaması

Daxuyanîya Çapemenîyê ya Sala 2005’an EM ÎTAETÎ PERGALA MÊRPERESTÊ NAKIN Em îtaet nakin, ji ber ku em xwasteka vê pergalê red dikin ku ji me dixwaze em bibin “baş/xanim/xama/hemser”. Em ji “peywirên xwe yên naşad” bêzar bûne ku tevî xebitîn-nexebitîna li derveyê wek mêr û jin “peywirên xwe” yên hînkirî bînin bi cîh, hemû kar û barên malê yên wekî çêkirina xwarinê, şûştina firaq û cilan, xweyîtîya zarok û kal û pîran bigirin ser milên xwe, peywira xwe ya “dayîkîya pîroz”ê bidomînin, xerabîyê neynin ser “namûsa xwe” ya ku ne malê me lê yê mêr an jî bavê me ye, li gor rolên zayendî bijîn ku ji me tên çaverêkirin. Lêbelê serhildana me ne ji ber bêzarîyê ye. Serhildana me ji ber derewkerî/durûtî ya vê pergala mêrperest e. Ji ber ku rênimaya vê pergalê, li ser destdana ked, leş û zanavên jinan hatîye avakirin. Lewma, namûsa me li xwendingehan ji alîyê “dewlet”ê ve, li nav malbatan jî ji alîyê “tore”yê ve bi xwîna me tê parastin (!). Ji ber vê yekê, zayendîtîya me ji çewsandin û qedexekirinê wêde, ji bo mêran bûye mijara kêf-kelebût, zewq, êriş û biçûkxistinê. Lewma leşê jinan xenîmet e li her derê dinyayê. Lewma hemû cureyên tundî û êrişê li hember jinan di dema şerî de, nabin sedema bertekdanê bi qasî bombebarankirina cebilxaneyeke. Ji ber vê yekê, em ne bi tenê di malê/malbatê de, li kargehan, li kuçeyan, li qereqolan, li şeran… di her qada jîyanê de dûçarî êrişên mêran ên zayendî, dûçarî taciz û tecawizê dibin. Lewma firehî, birêkûpêkî û sazumanîbûna tund û tujîya li hemberê me, hîn jî tên paşguhkirin, canên me wisa bi hejmaran li ser hev de tên rêzkirin ku mirov dibêje qey statîstîkeke jirêzê ye bi dilsarî hatîye çêkirin. Ji ber ve yekê, herî jar ên vê dinyayê, em in. Ji ber vê yekê, hemû mal û milkên ku me bi hev re qezenc kirine, li ser navê mêran in. Lewma me nadin ber xwendinê, em ji hemû derfetên perwerdebûnê têne bêparkirin. Perwerdeya herî kurt, destmiza herî kêm para me jinan e. Bi kurtasî em jin, em “darên şikestî”, ên ku cîhê wan li ser sifreyê bi qasî yê gayî jî nîne; tevî ku hemû rolên jinbûnê bêkêmanî bînin cîh û bibin nîvê vê dinyayê jî, em hêj ew kes in ku kes naxwaze wan bibîne, hêj ew kes in ku gotina wan tê birîn. Em ew kes in ku ji me dixwazin em bawerîya xwe bînin bi hemû wan derew û viran, ên mînanî “azadî û demokrasî” ya ku Amerîkayê bire Rojhilata Navîn. Erê, em ji alîyê mêran ve têne çewsandin. Carna bi kotekê, bi tundîyê û carna jî bi pêwistîya “dilsozî” û “fîdakarbûn”ê ku li me hatine barkirin, carna jî bi stranên pîrozî û mesûmtîya malbatê yên ku tim têne dubarekirin. Lê ya rast ew e ku “tundî”ya ku li her derê ji bo çewsandin, bêdeng û paşguhkirina me wek amûreke tê bikaranîn, yek ji amûrên herî girîng ên vê pergala mêrperest e ku carna bi “namûs”ê, carna bi “xenîmeta şerî”, carna jî bi “bazirganîya leşê jinan” jîyana me rehîn digire, tune dihesibîne, ne ku “fermîtîya hejmaran”. Ne bi tenê tundî; hiqûq, malbat, dewlet û dîn jî rê li ber çewsandina jinan vedikin. Hemû nirxên zayendî yên civakî, li ser çewsandina me jinan û dîtina vê çewsandinê wek “çarenivîs”ê hatine awakirin da ku îtaeta jinan bo mêrsalarîyê pêk were. Em di nav van derewan de fetisîyan ku zorê didin ku em vê çewsandinê qebûl bikin. EM ÎTAETÎ MÊRSALARÎYÊ NAKIN! Îro emperyalîzm di bin navê globalîzmê de, di bin navê “ahenga binyadî”yê de sîyaseta bi erzanî îstismarkirina keda jin û zarokan ferz dike. Karkerên bimeaş ên herî xerab, piranîya karên bêpere û nefermî dikeve para me jinan. Bêqîmetîya karên malê, bêqîmet hesibandina nirxê karên malê yên din, dema ku tê dayîn, me jinan dike feqîrtirîn xizanên vê dinyayê. (Keda nexuyayî, dengê xo bilind ke!) Em xwedî li keda xwe ya nexuya der dikevin. Li alîyê din, homoseksuel jî wek tiştên seksê tên dîtin û piştî jin û transvestîyan, firotina zarokên xort ên homoseksuel li bazarên fuhuşê berdewam dike! Em ê li hemberî fuhûş û bazirganîya leşê jinan ku di pergala kapîtalîst de bûye pîşesazî, bêdeng nemînin. EM ÎTAETÎ AMERÎKAYÊ NAKIN! Milîtarîzma ku bi qasî dîroka vê axê kevn e, li kêleka me bi şerê bi salan girantir bûye. Zerarê ku mîlîtarîzm dide hemû civakê, hêrs û dijminatîya ku ew dibe sedem, her yek ji me bi jîyana xwe dizane. Li alîyê din, mîlîtarîzm her cure şîdetê bi taybet şîdeta li ser jinê xwedî û zêde dike. Em bi xwişkên xwe yên Kurd re diqîrin ku ew bi xwe hem di dema şer û hem jî piştî şerî de qurbanîyên vê tundîyê yên sereke ne. EM ÎTAETÎ MÎLÎTARÎZMÊ NAKIN! Xeta mêrsalarîyê jî, zayendîtîyê li ser vê esasê mutleq dike ku mêr ji jinê hez dike û jin jî ji mêrî hez dike. Heteroseksîzm-hemberzayendhezîyê, wek pêwîstîyeke, tekane awayê hebûnê tê qebûlkirin/tê ferzkirin. Heteroseksîzma ku xwe dispêre aktîv-otorîterîzma mêran û pasîf-hestîyarîya jinan, ji nû ve dîsa tê avakirin. Kesên ji bilî hemberzayendhez, tên marjînalîzekirin û wek nexweş û rêşaş tên miamelekirin. Nefret, fikar û tirsa ji homoseksuelan, bi gotineke din homofobî, tê berbelavkirin. Em heteroseksuelîya bi zorê red dikin ku li ser me hemûyan tê ferzkirin. Heteroseksuelîya bi zorê, li hember mirovahîyê sûcek e. EM ÎTAETÎ HETEROSEKSÎZMÊ NAKIN! Îro 8ê Adarê ye… 8’ê Adarê ku bi sedsalan berê bi têkoşîna jinên kedkar a ji bo mûçeyên baştir û şert û mercên jiyanê, bi îsyana wan a ku dixwest jin nebin herî feqîr ên xizanan, bû rojeka dîrokî. Îro em dibînin ku hewldan hene ku wateya wê were jibîrkirin û naveroka wê were valakirin. Dewlet, çapemenî, sermaye û mêr, îro 8'ê Adarê ne weke roja têkoşînê, lê weke roja "bazirganî" ya mîna roja dayîkan û roja evîndaran dinirxînin. Bi rastî jî, ew dixwazin bi gotin û destkeftîyên me, çewisandin û îsyana me ya li hemberî pergala mêrsalarîyê bitepisînin. EM ÎTAETÎ PERGALA MÊRSALARÎYÊ NAKIN! Em dixwazin 8'ê Adarê, roja ku em têkoşîna xwe ya li dijî mêrsalarî bilind dikin, bibe roja betlaneyê ya bidestmiz û di vê 8'ê Adarê de bang li hemû jinan dikin ku serî hildin û bitêkoşin. BIJÎ 8’Ê ADARÊ, BIJÎ TÊKOŞÎNA ME!

ERKEK DÜZENİNE İTAAT ETMİYORUZ! İtaat etmiyoruz çünkü; bu düzenin bizden beklediği “iyi/hanım/namuslu/bakire/eş” olmayı reddediyoruz. Bizler dışarıda çalışsak da çalışmasak da erkek-kadın hepimize belletilen “görevlerimizi” yerine getirmekten; evdeki bütün işleri; yemek, bulaşık, çamaşır, çocuk ve yaşlı bakımını üstlenmekten, “kutsal analık” vazifemizi sürdürmekten, bize değil, illa ki kocamıza, babamıza ait olan “namusumuza” halel getirmemekten, bizden beklenen cinsel rollerimize uygun olarak yaşamak zorunda kaldığımız “mutsuz vazifelerden” bıktık. Ama isyanımız bıkmaktan kaynaklanmıyor. İsyanımız bu erkek düzenin yalancılığından/ikiyüzlülüğünden kaynaklanıyor. Çünkü bu düzenin pusulası, kadınların emeklerine, bedenlerine ve kimliklerine el konulması üzerine kurulu. Bu nedenle namusumuzu okullardaki bekaret kontrolleri ile “devlet”, ailede “töre” bizim kanımızla koruyor(!). Bu nedenle cinselliğimiz, bastırılmanın ve yasaklanmanın ötesinde, erkekler için eğlence, zevk, saldırı ve aşağılama konusu. Bu nedenle dünyanın dört bir yanında kadınların bedeni savaş ganimeti. Bu nedenle savaşlarda kadınlara yönelik her türlü saldırı ve şiddet, bombalanan bir cephanelik kadar bile iz bırakmıyor. Bu nedenle sadece evde/ailede değil, işyerlerinde, sokakta, poliste, savaşta… yaşamın her alanında erkeklerin cinsel saldırılarına taciz ve tecavüzlerine maruz kalıyoruz. Bu nedenle bizlere yönelik şiddetin boyutları da sistematikliği de kurumsallaşması da hala yok sayılıyor, hala yaşamlarımız, rakamların alt alta sıralandığı basit bir istatiksel veri soğukluğuyla ele alınıyor. Bu nedenle dünyanın en yoksulları bizleriz. Bu nedenle birlikte edindiğimiz bütün mülkler erkeklerin üzerine kayıtlı. Bu nedenle okula gönderilmiyor, bütün eğitim olanaklarının dışında tutuluyoruz. Eğitimin en kısası, ücretlerin en azı biz kadınların. Yani biz kadınlar, biz eksik etekler, sofrada yeri öküzden sonra gelenler, bizlere verilen bütün kadınlık rollerini eksiksiz olarak yerine getirsek de bu dünyanın yarısı olsak da hala görülmek istemeyenler, hala sözü kesilenleriz. Tıpkı Amerika’nın Ortadoğu’ya götürdüğü “özgürlük ve demokrasi” gibi, bizlere söylenen bütün kocaman yalanlara inanması beklenenleriz. Evet erkekler tarafından eziliyoruz. Bazen dayakla, şiddetle, bazense, bizlere atfedilen “duygusallık” ve “fedakar olma” gerekliliği, ailenin kutsallığı ve dokunulmazlığı teraneleriyle. Oysa bizleri sindirmek, susturmak ve yok saymanın bir aracı olarak her yerde karşımıza çıkan şiddet, sayıların “resmiliğini” değil, kimi zaman “namus”, kimi zaman “savaş ganimeti”, kimi zaman “kadın ticareti” ile hayatlarımızı rehin alan, yok sayan bu erkek düzenin en önemli araçlarından biridir. Sadece şiddet değil, hukuk, aile, devlet, din... kadınların ezilmesini kolaylaştırıyor/yeniden üretiyor. Bütün toplumsal cinsiyet değerleri biz kadınların ezilmesi ve bu ezilmenin “kader” olarak görülerek, erkek düzenine/patriarkaya kadınların itaatı üzerine kurulu. Yaşadığımız ezilmeye itaat etmeye zorlayan yalanların/kurumların arasında nefes alamıyoruz. PATRİARKAYA İTAAT ETMİYORUZ! Bugün emperyalizm, küreselleşme adı altında, “yapısal uyum” adıyla kadın ve çocukların emeğini ucuza sömürmenin politikasını dayatıyor. Ücretli işçilerin en kötüsü, ücretsiz, kayıt dışı işlerin çoğunluğu biz kadınlara düşüyor. Ev işlerinin değersizliği, evdeki bakım işinin ve diğer işlerin ücretli hale geldiğinde düşük değerde kabul edilmesi bu dünyada biz kadınları yoksulların en yoksulu yapıyor. (Görünmeyen emek sesini yükselt) Görünmeyen emeğimize sahip çıkıyoruz. Öte yandan eşcinsellerin de cinsel obje olarak görülmesi, fuhuş pazarlarında kadınlardan, travestilerden sonra küçük yaştaki erkek eşcinsel çocukların pazarlanması devam ediyor! Kapitalist sistemde bir sektör haline gelen fuhuşa ve kadın ticaretine karşı sessiz kalmayacağız. KAPİTALİZME İTAAT ETMİYORUZ! Bu 8 Mart’da, ABD’nin, Irak’ı işgali, İran ve Suriye üzerinde ise işgal planları devam ediyor. ABD’nin emperyalist siyasetinin ve saldırılarının cilası olarak sunulan Büyük Ortadoğu Projesi’nde yer alan, “kadınların hakları için de yapıyoruz” söyleminin ne anlama geldiğini, Irak işgalindeki sistematik taciz ve tecavüzle gördük. (Iraklı kadınlar yalnız değildir) Ne savaşı, ne açlıktan inanların öldüğü bu dünyada silah endüstrisini ayrılan devasa bütçeleri, ne de savaşların da en mağduru kadın ve çocukların çaresizliğini görmek/yaşamak istemiyoruz. Susanların da bu katliamın ortağı olduklarını unutmuyoruz. Bütün dünya itaat etse de biz, ABD’YE İTAAT ETMİYORUZ! Bu topraklarda tarih kadar eski olan militarizm, yanı başımızda yıllarca süren savaşla daha da azıttı. Militarizmin bütün bir topluma verdiği zararı, neden olduğu öfke ve düşmanlığı her birimiz hayatlarımızla biliyoruz. Öte yandan militarizm her türlü şiddeti, ancak özellikle kadınlara yönelik şiddeti de besliyor ve artırıyor. Bu şiddetin hem savaş zamanında hem sonrasında öncelikli mağduru olan Kürt kız kardeşlerimizle birlikte haykırıyoruz. MİLİTARİZME İTAAT ETMİYORUZ! Erkek egemen düzen cinselliği de erkeğin kadını, kadının da erkeği sevmesi üzerine mutlaklaştırıyor. Heteroseksizm, karşı cinsellik bir zorunluluk olarak biricik varoluş biçimi olarak normal sayılıyor/dayatılıyor. Erkeğin aktif-otoriterliği kadının pasif-duygusallığı üzerine kurulu heteroseksizm yeniden ve yeniden üretiliyor. Karşı cinsellik dışındakiler ötekileştirilip hasta, sapık muamelesi görüyor. Eşcinsellere yönelik nefret, kaygı ve korku yani homofobi yaygınlaştırılıyor. Bizler, hepimize dayatılan zorunlu heteroseksüelliği reddediyoruz. Zorunlu heteroseksüellik bir insanlık suçudur. HETEROSEKSİZME İTAAT ETMİYORUZ! Bugün 8 Mart... Yüzyıllar önce emekçi kadınların daha iyi ücret ve daha yaşanılası koşullar için verdikleri mücadeleyle kadınların yoksulların en yoksulu olmalarına isyanıyla tarihe mal olan 8 Mart’ın anlamının unutturulmaya ve içeriğinin boşaltılmaya çalışıldığını görüyoruz. Bugün devlet, medya, sermaye ve erkekler 8 Mart’ı, bir mücadele günü olarak değil de tıpkı anneler günü, tıpkı sevgililer günü gibi “piyasalaştırılmış” bir gün olarak ele alıyor. Aslında bizim sözlerimiz ve kazanımlarımız kullanılarak, ezilmemiz ve erkek düzenine isyanımız bastırılmaya çalışılıyor. ERKEK DÜZENİNE İTAAT ETMİYORUZ! Patriarkaya karşı mücadelemizi yükselttiğimiz gün olan 8 Mart’ın ücretli izin günü olmasını istiyor ve bu 8 Mart'ta bütün kadınları isyana ve mücadeleye çağırıyoruz. YAŞASIN 8 MART YAŞASIN MÜCADELEMİZ!

2005

Sloganlar

SLOGANLAR Erkek düzenine itaat etmiyoruz Patriarkaya itaat etmiyoruz Kapitalizme itaat etmiyoruz Militarizme itaat etmiyoruz Heteroseksizme itaat etmiyoruz Erkek vuruyor devlet koruyor İtaat etmiyoruz Ne koca ne paşa ne hoca ne patrona itaat etmiyoruz Yaşasın kadın dayanışması Yaşasın 8 Mart yaşasın mücadelemiz Emeğimiz bizim bedenimiz bizim kimliğimiz bizim. Ev kadını değil ev işçisi, görünmeyen emek sesini yükselt. Ortadoğulu kadınlar işgale karşı dayanışmaya Iraklı kadınlar yalnız değildir Bush Blair Rice hepsi erkek tesadüf mü? 8 Mart’da ücretli izin istiyoruz Zorunlu cinsel yönelime hayır. Lezbiyenler vardır Kimsenin namusu olmayacağız. Geceleri de sokakları da istiyoruz. Birlikte güçlü artık örgütlü Kurtuluşumuz ellerimizde Örgütlü mücadelede

2005

Haberler

2 haber

Bu Erkek Düzene İtaat Etmeyeceğiz

7 Mart 2005 -

8 Mart'ın Ardından

9 Mart 2005 Gülfer Akkaya

Podcast